W cyklu życia przedsiębiorstw naturalnym elementem są zmiany w strukturach spółek i grup kapitałowych. Szeroki wachlarz rozwiązań prowadzących do zwiększenia znaczenia podmiotu na rynku pozwala decydentom na różnorodne podejście w kształtowaniu procesów biznesowych. Niezależnie od ścieżki, wspólnym mianownikiem pozostaje wzrost wartości firmy i jej pozycji konkurencyjnej.

Jednym z instrumentów realizacji strategii rozwoju jest wydzielenie zorganizowanej części przedsiębiorstwa (dalej: ZCP). Decyzja o wydzieleniu może wynikać m.in. z porządkowania struktury grupy, wydzielenia linii biznesowej, ograniczenia ryzyk między segmentami czy przygotowania do sprzedaży lub wejścia inwestora.

Na samym początku warto odpowiedzieć sobie na pytanie – czym jest zorganizowana część przedsiębiorstwa. Zgodnie z ustawami o VAT i CIT, ZCP to zespół składników materialnych i niematerialnych, wyodrębniony organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, który mógłby samodzielnie działać jak niezależne przedsiębiorstwo realizujące określone zadania gospodarcze (art. 4a pkt 4 ustawy o CIT art. 2 pkt 27e ustawy o VAT).

W świetle Kodeksu cywilnego dla uznania zespołu składników majątkowych za ZCP muszą być spełnione łącznie trzy przesłanki wyodrębnienia: organizacyjne, finansowe i funkcjonalne (art. 551 Kodeksu cywilnego).