Konsultantka w Dziale Doradztwa Prawno-Podatkowego
Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt zmian w Ordynacji podatkowej, który zakłada wprowadzenie do polskiego prawa nowej instytucji – ugody podatkowej. Warto podkreślić już na wstępie: na ten moment mówimy wyłącznie o projekcie przepisów. Ostateczny kształt regulacji może jeszcze ulec zmianie w toku prac legislacyjnych. Mimo to projekt zasługuje na uwagę, ponieważ może mieć istotne znaczenie praktyczne dla podatników, którzy chcieliby zamknąć spór z organem bez wieloletniego postępowania.
Najważniejsze informacje z artykułu
Rząd planuje wprowadzenie ugody podatkowej, która umożliwi podatnikom dobrowolne uregulowanie zaległości wobec budżetu państwa na łagodniejszych warunkach, np. poprzez rozłożenie ich na raty.
Zawarcie porozumienia z fiskusem nie pozwoli na obniżenie samej kwoty podatku, ale zagwarantuje wstrzymanie naliczania odsetek, ich redukcję oraz ochronę przed odpowiedzialnością karnoskarbową.
Projektowane przepisy, których wejście w życie zaplanowano na 1 stycznia 2028 roku, przewidują w pełni elektroniczną procedurę realizowaną za pośrednictwem e-Urzędu Skarbowego.
Ugoda podatkowa ma stanowić dodatkową i dobrowolną możliwość rozwiązania sporu pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym. Postępowanie w tej sprawie ma być wszczynane na wniosek podatnika. Co istotne, ugoda będzie mogła dotyczyć wyłącznie zobowiązań podatkowych, których termin płatności już upłynął, a więc zaległości podatkowych. Projekt przewiduje również ograniczenie przedmiotowe – ugoda podatkowa ma dotyczyć zobowiązań w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa. Nie będzie natomiast obejmować należności stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego.
Projektowana instytucja nie pozwoli na swobodne negocjowanie wysokości podatku. W ramach ugody nie będzie można uzyskać umorzenia zobowiązania ani „obniżenia” podatku w drodze porozumienia z organem. Przedmiotem uzgodnień ma być przede wszystkim sposób spłaty zaległości, w szczególności:
Warto jednak pamiętać, że odroczenie terminu płatności i rozłożenie zaległości na raty funkcjonują w Ordynacji podatkowej jako ulgi w spłacie zobowiązań. Projektowana ugoda nie wprowadza więc całkowicie nowego mechanizmu, lecz łączy znane rozwiązania z odrębną procedurą.
Ugoda podatkowa ma być dostępna szeroko – z projektowanego rozwiązania będą mogli skorzystać:
W przypadku przedsiębiorców istotnym ograniczeniem będą przepisy o pomocy publicznej. Korzyści wynikające z ugody będą musiały mieścić się w limitach pomocy de minimis albo spełniać warunki dopuszczalnej pomocy publicznej. To może być jeden z największych praktycznych minusów projektowanego rozwiązania, ponieważ u części przedsiębiorców realnie ograniczy możliwość skorzystania z ugody.
Najważniejsze skutki zawarcia ugody podatkowej mają dotyczyć odsetek oraz kosztów związanych ze spłatą zaległości. Zgodnie z projektem zawarcie ugody będzie skutkować:
Obniżona stawka odsetek ma wynosić od 50% do 70% stawki podstawowej, w zależności od momentu złożenia wniosku. Projekt przewiduje także istotny skutek na gruncie odpowiedzialności karnoskarbowej. Zawarcie ugody i terminowe wykonanie jej warunków ma wyłączać możliwość ścigania za przestępstwa i wykroczenia skarbowe w zakresie objętym porozumieniem. Wszczęte postępowania miałyby podlegać umorzeniu.
Wniosek podatnika powinien zawierać m.in. propozycję ugody, dokumentację dotyczącą zobowiązania, proponowany harmonogram spłaty oraz wymagane oświadczenia. Co do zasady organem właściwym będzie naczelnik urzędu skarbowego właściwy dla danego zobowiązania. Jeżeli jednak została wszczęta kontrola celno-skarbowa, sprawę ma prowadzić naczelnik urzędu celno-skarbowego. Projekt zakłada elektroniczny charakter procedury – pisma dotyczące ugody mają być składane i doręczane przez konto w e-Urzędzie Skarbowym. Organ będzie miał 30 dni na wydanie postanowienia o przeprowadzeniu uzgodnień albo o odmowie przyjęcia propozycji bez ich prowadzenia. Jeżeli porozumienia nie uda się osiągnąć w ciągu trzech miesięcy od wpływu wniosku, organ wyda postanowienie o odmowie zawarcia ugody.
Ugoda podatkowa może być przydatna dla podatników, którzy chcą zakończyć spór, ograniczyć odsetki i uregulować zaległość na uzgodnionych warunkach. Nie będzie jednak formą amnestii – projekt przewiduje liczne wyłączenia, a jej zawarcie będzie zależało od oceny organu, w tym od tego, czy ugoda leży w interesie publicznym i jest korzystniejsza dla Skarbu Państwa niż dalsze działania administracji. Tak szeroka swoboda organów może mieć istotny wpływ na praktyczne funkcjonowanie tej instytucji i jej rzeczywistą dostępność dla podatników. Zgodnie z projektem przepisy dotyczące ugody podatkowej mają wejść w życie 1 stycznia 2028 r. Nasz zespół na bieżąco monitoruje prace nad projektowanymi zmianami i będzie informował o dalszym przebiegu procesu legislacyjnego.
Wspieramy podatników w bieżących sporach z organami podatkowymi – zarówno na etapie analizy sytuacji podatkowej, jak i przygotowania argumentacji oraz wyboru dostępnych środków działania.
Zapoznaj się z szerokim zakresem naszych usług: oferujemy doradztwo w zakresie ulg podatkowych oraz prowadzimy przeglądy podatkowe.
Ugoda będzie mogła obejmować wyłącznie zaległości podatkowe (zobowiązania z upłyniętym terminem płatności), które stanowią dochód budżetu państwa. Nie będzie można jej zawrzeć w stosunku do podatków będących dochodem jednostek samorządu terytorialnego.
Nie, projekt nie daje swobody w negocjowaniu wysokości samego zobowiązania ani jego umorzenia. Przedmiotem uzgodnień z organem może być jedynie sposób spłaty, w tym odroczenie terminu, rozłożenie zaległości na raty oraz ustalenie odpowiedniego harmonogramu.
Złożenie wniosku i zawarcie ugody skutkuje zatrzymaniem dalszego naliczania odsetek za zwłokę, brakiem opłaty prolongacyjnej oraz zastosowaniem obniżonej stawki odsetek (od 50% do 70% stawki podstawowej). Ponadto terminowe wywiązanie się z porozumienia chroni podatnika przed pociągnięciem do odpowiedzialności karnoskarbowej.
Cała procedura ma być prowadzona elektronicznie – wniosek wraz z propozycją ugody i wymaganą dokumentacją należy złożyć przez konto w e-Urzędzie Skarbowym. Organem rozpatrującym sprawę będzie najczęściej naczelnik właściwego urzędu skarbowego lub celno-skarbowego (w przypadku trwającej kontroli).
Więcej o naszych usługach w zakresie doradztwa prawno-podatkowego dowiesz się z naszej podstrony o doradztwie podatkowym i prawnym.
W razie pytań lub potrzeby omówienia konkretnej sprawy – zapraszamy do kontaktu.
Masz pytanie lub potrzebujesz więcej informacji?
Zadzwoń do nas, napisz wiadomość e-mail lub wypełnij formularz – skontaktujemy się z Tobą najszybciej jak to możliwe.
key account manager tax
Bądź na bieżąco z nowościami UHY Poland: naszymi konferencjami i webinariami, aktualizacjami oferty czy nowelizacjami prawa. W sekcji aktualności znajdziesz najnowsze informacje i analizy związane z podatkami, finansami, audytem i raportowaniem ESG.
Publikujemy eksperckie komentarze, zmiany w przepisach oraz praktyczne wskazówki, które wspierają przedsiębiorców w podejmowaniu świadomych decyzji.
