Jak przygotować się do atestacji raportów ESG – od dokumentów po atestację?

Weryfikacja danych przy atestacji raportów zrównoważonego rozwoju jest dla wielu organizacji jednym z najtrudniejszych etapów procesu raportowania. Kluczowe znaczenie w procesie atestacji ma jakość danych, ich spójność oraz możliwość potwierdzenia informacji przez niezależną stronę trzecią. Jak wygląda proces atestacji raportów ESG i jak się do niego przygotować? 

starsza konsultantka ESG UHY Poland
Gabriela Torz

Starsza Konsultantka ESG UHY Poland

Spis treści

Jak wygląda proces atestacji raportów ESG?

Atestacja raportów zrównoważonego rozwoju to proces oceny jakości i wiarygodności informacji ujawnianych przez organizację w sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju. Jej celem jest potwierdzenie, że prezentowane dane są kompletne, spójne i zgodne z przyjętymi standardami raportowania, w tym standardami ESRS wynikającymi z Dyrektywy CSRD.

W praktyce atestacyjnej proces ten obejmuje nie tylko analizę samego sprawozdania niefinansowego pod kątem zgodności z wytycznymi, ale również ocenę:

  • źródeł danych,
  • sposobu ich zbierania,
  • procesów wewnętrznych,
  • metodologii obliczeń,
  • systemu zarządzania danymi ESG,
  • a także dokumentacji potwierdzającej ujawniane informacje.

 

Coraz więcej organizacji dostrzega, że proces atestacji raportów ESG nie zaczyna się na etapie gotowego sprawozdania, lecz dużo wcześniej – w procesach operacyjnych, sposobie zarządzania danymi niefinansowymi oraz przypisaniu odpowiedzialności za poszczególne obszary działalności.

Atestacja sprawozdań zrównoważonego rozwoju realizowana jest przez biegłego rewidenta lub uprawniony podmiot w celu zwiększenia wiarygodności ujawnianych informacji ESG. Ocenie podlega nie tylko końcowy raport, ale również proces jego przygotowania.

Ocenie podlegają lub mogą podlegać m.in.:

  • analiza podwójnej istotności (DMA – Double Materiality Assessment),
  • proces identyfikacji ryzyk i szans ESG,
  • sposób gromadzenia danych,
  • system kontroli wewnętrznej,
  • zgodność ujawnień ze standardami ESRS,
  • możliwość prześledzenia źródeł danych i zmian w raportowanych wskaźnikach.

 

Organizacje powinny również zadbać o odpowiedni system zarządzania i kontroli wewnętrznej dla danych ESG, obejmujący przypisanie odpowiedzialności, ścieżki akceptacji oraz możliwość odtworzenia procesu powstawania danych raportowych. To właśnie te elementy coraz częściej stają się jednym z kluczowych obszarów ocenianych podczas procesu atestacji.

Przedsiębiorstwo powinno być przygotowane na pytania dotyczące samych wskaźników, ale również sposobu pozyskiwania danych, przyjętych założeń oraz wyciąganych na ich podstawie wniosków.

 

Jak przygotować dokumentację ESG?

Jednym z najważniejszych elementów przygotowania do procesu atestacji raportów ESG jest odpowiednia dokumentacja.

Organizacje często posiadają dane ESG, ale problemem okazuje się ich rozproszenie, brak spójności lub brak formalnego procesu zarządzania informacjami. To właśnie na tym etapie pojawia się wiele trudności związanych z atestacją raportów zrównoważonego rozwoju.

Warto zadbać przede wszystkim o:

  • udokumentowanie źródeł danych ESG,
  • opis metodologii obliczeń,
  • wskazanie osób odpowiedzialnych za poszczególne obszary,
  • przygotowanie procedur,
  • archiwizację materiałów potwierdzających dane,
  • spójność danych pomiędzy raportami finansowymi i niefinansowymi.

 

Przykład:
Grupa kapitałowa raportuje dane dotyczące zatrudnienia i rotacji pracowników, jednak informacje pochodzą z kilku różnych systemów HR funkcjonujących w poszczególnych spółkach grupy. Brak jednej metodologii agregacji danych powoduje trudności w potwierdzeniu ich spójności podczas procesu atestacji.
Koniec przykładu

Warto pamiętać, że choć część danych ESG jest dostępna dopiero po zakończeniu roku sprawozdawczego, proces ich gromadzenia i dokumentowania powinien być prowadzony na bieżąco, a nie dopiero przed publikacją raportu.

 

Kontrola procesów i jakości danych

Przygotowanie do atestacji sprawozdania zrównoważonego rozwoju  wymaga również oceny jakości procesów funkcjonujących w przedsiębiorstwie.

Największym problemem organizacji rzadko jest brak danych. Zwykle problemem okazuje się brak uporządkowanego procesu ich gromadzenia, aktualizacji i kontroli. Dane ESG pochodzą zazwyczaj z wielu działów, systemów i spółek, dlatego kluczowe znaczenie ma odpowiedzialność za poszczególne obszary oraz spójność procesów.

Przedsiębiorstwa coraz częściej mierzą się z problemem tzw. audit trail, czyli możliwością prześledzenia całego procesu powstawania danych ESG – od źródła danych, przez ich przetworzenie, aż po finalne ujawnienie w raporcie. Brak takiego uporządkowanego procesu znacząco utrudnia przygotowanie organizacji do atestacji.

Firma powinna zweryfikować m.in.:

  1. kto odpowiada za poszczególne dane,
  2. w jaki sposób dane są zbierane,
  3. jak często są aktualizowane,
  4. czy istnieje proces ich weryfikacji,
  5. czy dane są porównywalne rok do roku,
  6. czy organizacja posiada ścieżkę akceptacji danych i kontroli zmian.

 

Istotne jest również zaangażowanie biznesu. Proces raportowania i atestacji ESG nie powinien funkcjonować „obok” biznesu, ponieważ to właśnie biznes odpowiada za dane, procesy i obszary, które podlegają ujawnieniom ESG.

 

Jakie są najczęstsze problemy podczas atestacji ESG?

W trakcie przygotowania organizacji do procesu atestacji najczęściej pojawiają się podobne wyzwania. Do najczęstszych problemów należą:

  • brak wewnętrznych kontroli
  • brak spójnych danych,
  • brak dokumentacji potwierdzającej wskaźniki,
  • niesformalizowane procesy,
  • brak przypisanej odpowiedzialności,
  • trudności z danymi z łańcucha wartości,
  • niespójność pomiędzy raportem ESG a innymi raportami organizacji.

 

Szczególnym wyzwaniem pozostają dane pozyskiwane z łańcucha wartości, nad którymi przedsiębiorstwa często mają ograniczoną kontrolę. Dotyczy to zwłaszcza danych środowiskowych i społecznych pochodzących od dostawców, partnerów biznesowych czy podmiotów zależnych.

Wiele organizacji koncentruje się wyłącznie na samym raporcie, pomijając kwestie związane z procesem zarządzania danymi. Tymczasem to właśnie procesy są jednym z kluczowych elementów ocenianych podczas atestacji raportów ESG.

 

Jak usprawnić przygotowanie do atestacji raportów?

Przygotowanie do atestacji ESG warto rozpocząć odpowiednio wcześniej. Przedsiębiorstwa, które traktują ESG wyłącznie jako obowiązek raportowy, często działają reaktywnie i koncentrują się na „uzupełnieniu braków” tuż przed publikacją sprawozdania zrównoważonego rozwoju.

Znacznie skuteczniejsze jest podejście strategiczne, w którym ESG staje się elementem zarządzania organizacją i procesami biznesowymi.

W praktyce warto:

  • wdrożyć regularny monitoring danych ESG,
  • uporządkować procesy i odpowiedzialności,
  • angażować różne obszary biznesowe,
  • regularnie aktualizować analizę podwójnej istotności,
  • przygotowywać dokumentację na bieżąco (np. kwartalnie),
  • wcześniej identyfikować potencjalne luki w danych,
  • rozwijać system kontroli wewnętrznej dla danych ESG.

 

Atestacja sprawozdań zrównoważonego rozwoju nie powinna być traktowana wyłącznie jako formalny obowiązek. Dobrze przygotowany proces pozwala organizacji uporządkować dane, zwiększyć wiarygodność ujawnień oraz zbudować bardziej dojrzały system zarządzania informacjami. Pokazuje również, że ESG nie jest wyłącznie obszarem raportowym – odzwierciedla sposób zarządzania organizacją, jej procesami, ryzykami i danymi, które mają znaczenie dla prowadzenia działalności. Dzięki temu zarząd i właściciele zyskują dostęp do bardziej wiarygodnych informacji wspierających podejmowanie decyzji biznesowych, a organizacja buduje zaufanie interesariuszy i wzmacnia swoją pozycję konkurencyjną.

Chcesz być na bieżąco z UHY Poland?

Zapisz się do naszego newslettera i otrzymuj aktualizację ze świata audytu, księgowości i podatków, a także zaproszenia na organizowane przez nas webinaria i konferencje.

Aktualności

Bądź na bieżąco z nowościami UHY Poland: naszymi konferencjami i webinariami, aktualizacjami oferty czy nowelizacjami prawa. W sekcji aktualności znajdziesz najnowsze informacje i analizy związane z podatkami, finansami, audytem i raportowaniem ESG.

Publikujemy eksperckie komentarze, zmiany w przepisach oraz praktyczne wskazówki, które wspierają przedsiębiorców w podejmowaniu świadomych decyzji.

Jak przygotować się do atestacji raportów ESG – od dokumentów po atestację?

Przekształcenie spółki wymaga rzetelnego audytu zgodnego z Kodeksem spółek handlowych. Jak się przygotować, by spełnić...

UHY Global Issue 22 już dostępny. Eksperci UHY Poland w najnowszym wydaniu magazynu

Ukazało się najnowsze, 22. wydanie magazynu UHY Global – międzynarodowej publikacji sieci UHY, poświęconej najważniejszym...

Tax Alert 07/2026

Zmiany w VAT i cenach transferowych, nowe zasady odpowiedzialności solidarnej, wycofanie planowanych zmian w ryczałcie...

Wydarzenie: MSSF 18 w praktyce – warsztaty w Poznaniu

Już 3 września zapraszamy do Sheraton Hotel w Poznaniu na praktyczne warsztaty poświęcone MSSF 18....

Wydarzenie: Poranki podatkowe w Poznaniu

Już 20 sierpnia zapraszamy do biura UHY Poland w Poznaniu na poranki podatkowe. Nasi eksperci...