Nowe zasady raportowania schematów podatkowych (MDR). Co muszą wiedzieć firmy?

Angelika Wośko

Konsultantka Podatkowa w Dziale Doradztwa Prawno-Podatkowego UHY Poland

Spis treści

Od 1 października 2026 r. w Polsce wchodzą w życie istotne zmiany w raportowaniu schematów podatkowych (MDR).

Najważniejszą z nich jest zniesienie obowiązku zgłaszania schematów wyłącznie krajowych oraz wyłączenie z tych przepisów podatku VAT i akcyzy.

Polskie prawo zostanie tym samym dostosowane do unijnego minimum (dyrektywy DAC6), co oznacza, że raportowaniu będą podlegać niemal wyłącznie uzgodnienia transgraniczne. Mimo znaczącego odciążenia biurokratycznego, firmy działające międzynarodowo nadal muszą weryfikować swoje transakcje oraz zwrócić szczególną uwagę na przepisy przejściowe dla spraw rozpoczętych przed październikiem 2026 roku.

Przez lata polskie regulacje dotyczące schematów podatkowych (MDR) były krytykowane za zbytni formalizm i wykraczanie daleko poza wymogi narzucone przez unijną dyrektywę DAC6.

Nowelizacja Ordynacji podatkowej, która zaczyna obowiązywać od października 2026 roku, ma to zmienić i realnie odciążyć przedsiębiorców.

Nowa definicja schematu podatkowego – liczy się element zagraniczny

Fundamentalna zmiana polega na zawężeniu pojęcia schematu podatkowego (znowelizowany art. 86a Ordynacji podatkowej). Ustawodawca rezygnuje z kontrolowania działań, które odbywają się wyłącznie na terytorium Polski. Od teraz raportowaniu będą podlegać zasadniczo tylko uzgodnienia transgraniczne – czyli takie, które dotyczą więcej niż jednego kraju Unii Europejskiej lub państwa UE i kraju trzeciego.

Warto jednak pamiętać, że sam udział zagranicznego podmiotu w transakcji nie oznacza jeszcze konieczności wysyłania zgłoszenia do urzędu. Każdorazowo trzeba będzie zbadać, czy dana operacja spełnia szczegółowe kryteria ustawowe oraz posiada tzw. cechę rozpoznawczą.

Najważniejsze zmiany w raportowaniu MDR od października 2026 r.

Nowelizacja wprowadza szereg modyfikacji, które upraszczają dotychczasowy system:

  • Brak krajowych MDR: Krajowe restrukturyzacje czy lokalne transakcje przestają podlegać raportowaniu (z uwzględnieniem okresu przejściowego).

  • VAT i akcyza poza systemem: Przepisy o schematach podatkowych nie będą już obejmować podatku od towarów i usług (VAT) oraz podatku akcyzowego.

  • Porządki w definicjach: Doprecyzowano pojęcia promotora, kryterium głównej korzyści oraz katalog cech rozpoznawczych, aby w pełni zrównać polskie prawo ze standardem unijnym.

  • Nowa rola promotora: Część zadań przypisywanych dotąd tzw. wspomagającym została włączona do definicji promotora – dotyczy to sytuacji, w których dany podmiot wie lub przy zachowaniu należytej staranności powinien wiedzieć, że bierze udział w tworzeniu lub wdrażaniu schematu.

  • Likwidacja formularza MDR-2: Uchylono art. 86d Ordynacji podatkowej, co oznacza koniec obowiązku składania zawiadomień MDR-2.

  • Koniec z obowiązkowymi procedurami wewnętrznymi: Przedsiębiorcy nie muszą już posiadać sformalizowanych procedur wewnętrznych MDR pod rygorem wysokich kar. Eksperci zalecają jednak, by firmy działające międzynarodowo nie rezygnowały całkowicie z wewnętrznych list kontrolnych (checklist) i dokumentowania swoich analiz na wypadek kontroli.

  • Rzadsze składanie MDR-3: Informację o zastosowaniu schematu podatkowego będzie trzeba składać co do zasady tylko raz w roku – do końca czwartego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego lub kalendarzowego.

  • Brak interpretacji indywidualnych: Podatnicy tracą możliwość występowania o indywidualne interpretacje podatkowe w zakresie przepisów MDR (sprawy wszczęte wcześniej zostaną dokończone na starych zasadach).

Jakie transakcje nadal podlegają kontroli MDR?

Choć biurokracji będzie znacznie mniej, raportowanie MDR nie znika całkowicie. Pod szczególną lupą wciąż pozostają wszelkie operacje międzynarodowe.

Podatnicy powinni dokładnie analizować m.in. płatności transgraniczne między podmiotami powiązanymi, przenoszenie funkcji, aktywów lub ryzyk za granicę, a także struktury mające wpływ na automatyczną wymianę informacji podatkowych czy identyfikację beneficjenta rzeczywistego.

Przepisy przejściowe MDR – na co zwrócić uwagę?

Zmiana przepisów wiąże się z koniecznością prawidłowego zamknięcia spraw rozpoczętych przed 1 października 2026 r. Przepisy przejściowe wskazują na kilka istotnych kwestii:

  • Jeśli przed wejściem w życie ustawy zgłoszono schemat krajowy, po 1 października nie trzeba już składać informacji o jego zastosowaniu (MDR-3).

  • Obowiązki z art. 86b i art. 86c, których termin wykonania mija 30 października 2026 r., muszą zostać zrealizowane jeszcze według starych zasad.

  • W przypadku schematów standaryzowanych udostępnionych po raz pierwszy przed październikiem 2026 r., każde kolejne ich udostępnienie po tej dacie będzie już podlegać nowym regulacjom.

Jak przygotować firmę na nowe zasady raportowania MDR?

Dla działów finansowych i księgowych nadchodzące zmiany to dobra wiadomość, jednak wymagają one uporządkowania dotychczasowej dokumentacji. Przede wszystkim należy przejrzeć otwarte sprawy MDR i wygasić te, które dotyczyły wyłącznie rynku krajowego. W organizacjach działających międzynarodowo warto zaktualizować wewnętrzne procedury – tak, aby oddzielić procesy lokalne od zagranicznych, a także wdrożyć prosty system archiwizowania analiz potwierdzających, dlaczego dana transakcja międzynarodowa nie musiała zostać zaraportowana.

Jak możemy pomóc?

Zmiany w przepisach MDR wymagają ponownej analizy obowiązków raportowych i dostosowania wewnętrznych procesów w firmie.

Eksperci UHY Poland wspierają przedsiębiorców w identyfikacji i ocenie schematów podatkowych, weryfikacji obowiązków raportowych oraz prawidłowym wypełnianiu wymogów MDR.

Jeśli potrzebujesz wsparcia w tym zakresie, zachęcamy do kontaktu!

Od kiedy obowiązują nowe zasady raportowania schematów podatkowych MDR?

Nowe przepisy dotyczące raportowania MDR obowiązują od 1 października 2026 r. Ich celem jest dostosowanie polskich regulacji do unijnej dyrektywy DAC6 i ograniczenie obowiązków raportowych przedsiębiorców.

Nowelizacja Ordynacji podatkowej ogranicza obowiązki raportowe, przede wszystkim znosząc raportowanie schematów krajowych oraz wyłączając z przepisów MDR podatek VAT i akcyzowy.

Tak. Mimo ograniczenia obowiązków raportowych firmy działające międzynarodowo powinny nadal analizować swoje transakcje, weryfikować ewentualne obowiązki MDR i dokumentować przeprowadzone analizy.

Przede wszystkim uzgodnienia transgraniczne, w tym płatności między podmiotami powiązanymi, przenoszenie funkcji, aktywów lub ryzyk za granicę oraz struktury wpływające na wymianę informacji podatkowych. Sam udział zagranicznego podmiotu nie przesądza jednak o obowiązku raportowania.

Szybki kontakt z nami

Masz pytanie lub potrzebujesz więcej informacji?

Zadzwoń do nas, napisz wiadomość e-mail lub wypełnij formularz – skontaktujemy się z Tobą najszybciej jak to możliwe.

Katarzyna Broda

key account manager tax

Aktualności

Bądź na bieżąco z nowościami UHY Poland: naszymi konferencjami i webinariami, aktualizacjami oferty czy nowelizacjami prawa. W sekcji aktualności znajdziesz najnowsze informacje i analizy związane z podatkami, finansami, audytem i raportowaniem ESG.

Publikujemy eksperckie komentarze, zmiany w przepisach oraz praktyczne wskazówki, które wspierają przedsiębiorców w podejmowaniu świadomych decyzji.

Poranki Podatkowe UHY: Rok 2027 pod znakiem zmian – co czeka przedsiębiorców?

Jakie zmiany czekają przedsiębiorców w 2027 roku? Podczas kolejnego spotkania z cyklu Poranki Podatkowe UHY...

Audyt zewnętrzny a wewnętrzny – najważniejsze różnice z perspektywy przedsiębiorcy

Jakie są najważniejsze różnice z perspektywy przedsiębiorcy między audytem zewnętrznym a wewnętrznym? Przeczytaj artykuł, aby...

Numer KSeF w płatnościach za faktury – nowe obowiązki od 1 stycznia 2027 r.

Od 1 stycznia 2027 r. zaczną obowiązywać nowe zasady oznaczania płatności za faktury. Przeczytaj artykuł,...

Nie każda cecha zatrudnienia przesądza o stosunku pracy – stanowisko GIP

Najnowsza interpretacja Głównego Inspektora Pracy pokazuje, że o charakterze współpracy decyduje jej rzeczywisty sposób wykonywania,...

Webinarium JPK CIT bez tajemnic – od przepisów do praktyki

Jak przygotować firmę do nowych obowiązków związanych z JPK CIT? Podczas 90-minutowego webinarium eksperci UHY...

Język / Language