Strona główna / Aktualności / Audyt zewnętrzny a wewnętrzny – najważniejsze różnice z perspektywy przedsiębiorcy

Starszy Konsultant w Dziale Audytu
Audyt zewnętrzny czy wewnętrzny? Oba pomagają ograniczać ryzyko w przedsiębiorstwie, ale odpowiadają na różne pytania.
Pierwszy, rozumiany jako badanie sprawozdania finansowego, służy potwierdzeniu wiarygodności sprawozdania finansowego, drugi ocenia zarządzanie ryzykiem oraz skuteczność procesów i mechanizmów kontroli. Audyt wewnętrzny może być przy tym prowadzony zarówno przez pracowników firmy, jak i zewnętrznych specjalistów.
Audyt zewnętrzny może obejmować różne obszary działalności firmy.
Jedną z jego najważniejszych, prawnie uregulowanych form jest badanie sprawozdania finansowego, przeprowadzane przez niezależnego biegłego rewidenta działającego w imieniu firmy audytorskiej. Ocenia on, czy sprawozdanie we wszystkich istotnych aspektach rzetelnie przedstawia sytuację majątkową i finansową oraz wynik jednostki. Analizuje m.in. ryzyko zawyżenia przychodów czy błędnej wyceny zapasów. Efektem jest sprawozdanie z badania zawierające opinię. Opinia bez zastrzeżeń nie gwarantuje jednak braku nadużyć ani przyszłej wypłacalności. Zgodnie z KSB 200 celem badania jest uzyskanie racjonalnej, ale nie absolutnej pewności o braku istotnych zniekształceń.
Audyt wewnętrzny ocenia zarządzanie ryzykiem, mechanizmy kontroli i ład organizacyjny.
Sprawdza, czy procedury działają w praktyce i gdzie firma może tracić pieniądze. Przykład? Audytor weryfikuje, czy jedna osoba może dodać dostawcę, zmienić jego rachunek i zatwierdzić płatność. Takie połączenie uprawnień zwiększa ryzyko błędu lub nadużycia. Raport wskazuje nieprawidłowości i zalecane działania. Za ich wdrożenie odpowiada kierownictwo, a audytor monitoruje postępy. Audyt może prowadzić własny zespół albo zewnętrzny usługodawca; ważne są obiektywizm i niezależność organizacyjna.
Badanie sprawozdania nakazują przepisy m.in. bankom, spółkom akcyjnym kontynuującym działalność (z wyjątkiem spółek będących na dzień bilansowy w organizacji) oraz grupom kapitałowym sporządzającym roczne sprawozdania skonsolidowane. W przypadku pozostałych jednostek objętych tymi regulacjami obowiązek powstaje po spełnieniu w poprzednim roku obrotowym co najmniej dwóch z trzech progów: 50 etatów średniorocznie, 3 125 000 euro sumy aktywów i 6 250 000 euro przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów. Kwoty przelicza się po średnim kursie NBP z dnia bilansowego poprzedniego roku. Badanie można też zamówić dobrowolnie, np. przed wejściem inwestora.
Audyt wewnętrzny jest w wielu firmach dobrowolny, choć np. w bankach również wymagają go przepisy.
Jeśli przepisy, bank lub inwestor wymagają opinii o sprawozdaniu, właściwe będzie badanie przez biegłego rewidenta. Gdy firma chce ograniczyć straty w zakupach, wyjaśnić spadek marży lub sprawdzić bezpieczeństwo IT, pomocny może być audyt wewnętrzny. Nie są to usługi zamienne: poprawne sprawozdanie nie oznacza sprawnych procedur, a audyt procesów nie zastąpi opinii biegłego. Oba rodzaje audytu mogą jednak skutecznie się uzupełniać.
Audyt zewnętrzny ocenia rzetelność sprawozdania finansowego, a wewnętrzny – zarządzanie ryzykiem, procesy i mechanizmy kontroli.
Gdy firma chce ograniczyć straty, wykryć nieprawidłowości, usprawnić procedury lub sprawdzić bezpieczeństwo IT.
Tak. Pierwszy pomaga usprawniać procesy i ograniczać ryzyko, drugi potwierdza wiarygodność sprawozdania finansowego.
Nie dla każdej firmy. Obowiązek zależy od rodzaju jednostki i spełnienia określonych progów finansowych oraz zatrudnienia.
Chcesz być na bieżąco z UHY Poland?
Zapisz się do naszego newslettera i otrzymuj aktualizację ze świata audytu, księgowości i podatków, a także zaproszenia na organizowane przez nas webinaria i konferencje.
Aktualności
Bądź na bieżąco z nowościami UHY Poland: naszymi konferencjami i webinariami, aktualizacjami oferty czy nowelizacjami prawa. W sekcji aktualności znajdziesz najnowsze informacje i analizy związane z podatkami, finansami, audytem i raportowaniem ESG.
Publikujemy eksperckie komentarze, zmiany w przepisach oraz praktyczne wskazówki, które wspierają przedsiębiorców w podejmowaniu świadomych decyzji.
Język / Language